Koszty produkcji jaj

Wolierowa hodowla bażanta łownego pod kątem kosztów i nakładów- część pierwsza: Pozyskiwanie Jaj

Hodowla bażantów łownych postrzegana jest przez większość ludzi jako zajęcie hobbystyczne, które wypełnia wolny czas garstce zapaleńców. Niewiele osób zdaje sobie jednak sprawę, iż grono hodowców tych jakże pięknych ptaków jest stosunkowo szerokie, a zainteresowanie hodowlą przejawia coraz więcej gospodarstw. Bardzo szybko może okazać się, iż hodowla bażantów i innych kurowatych ptaków ozdobnych stanie się równie popularna jak np. hodowla gołębi pocztowych. Trudno aktualnie zliczyć lub nawet z wyznaczoną dokładnością oszacować liczbę hodowców, którzy posiadają choćby małą wolierę (minimum 1 parą bażantów), można jednak śmiało zaryzykować, iż liczba ta w Polsce przekracza 10 000. Wiele osób, które całkiem przypadkowo usłyszało o hodowli bażantów łownych z pogłowiem przekraczającym kilka tysięcy sztuk w cyklu rocznym, z góry ocenia taką hodowlę jako dochodowy interes niewymagający większych nakładów. Mała popularność tego typu gospodarstw ukierunkowanych na ten typ chowu tym bardziej utrudnia dotarcie do praktycznych informacji na temat kosztów, specyfiki chowu, karmienia.

W tym artykule podejmiemy próbę ramowego opisania rocznego cyklu produkcyjnego bażantów łownych z uwzględnieniem wskazówek odnośnie żywienia, oceny kosztów i nakładów pracy. Nie sposób przy okazji tego artykułu liczyć kosztów budowy i amortyzacji infrastruktury hodowlanej, które stanowią lwią część nakładów ponoszonych przy rozpoczęciu hodowli co ma oczywiście olbrzymi wpływ na szacowanie ewentualnych zysków lub strat uzyskanych w kolejnych latach odchowu. Nie chcemy też zbyt dogłębnie traktować szczegółowych aspektów żywienia takich jak zawartość białka w paszy, czy witamin składowych w codziennej diecie. Zestawienie kosztów i właściwe rozwinięcie zagadnienia z tytułu najłatwiejsze będzie poprzez opisanie kalendarza hodowcy, czyli wyodrębnienie podstawowych okresów w rocznym cyklu chowu. Na początku jednak należy określić kilka zasadniczych cech oraz zasad opisujących charakter i cel hodowli:

  • Hodowla odbywa się w systemie intensywnym - wolierowym
  • Gospodarstwo dysponuje pełnym zakresem urządzeń wymaganych w poszczególnych etapach hodowli: woliery rozpłodowe, odchowanie, wybiegi pomieszczenia inwentarskie, inkubatory itp.
  • Mimo intensywnego trybu odchowu, zachowane są minimalne wymagania odnośnie powierzchni przypadającej na jednego osobnika (zasada ta dotyczy wszystkich etapów w cyklu)
  • Ferma prowadzona jest przez doświadczonego hodowcę (trudno oszacować wpływ błędów wynikających z braku wiedzy i doświadczenia)
  • Ferma ukierunkowana jest na zysk liczony z efektów poszczególnych wyodrębnionych etapów (podstawowe etapy produkcji traktowane są niezależnie)
  • Koszty związane z pozyskaniem pasz i innych środków szacowane są po orientacyjnej cenie zakupu z grudnia 2006 roku
  • Ilość bażantów odchowywanych w poszczególnych etapach odpowiada pełnym możliwościom produkcyjnym fermy
  • Nakłady pracy liczone są jako uśredniony czas przeliczany na godziny pracy jednego człowieka na dobę
    Roczny cykl hodowlany dla łatwiejszego zaszeregowania kosztów podzielony został na cztery etapy:
  1. Utrzymanie stada podstawowego w wolierach rodzinnych - pozyskiwanie jaj
  2. Inkubacja (przechowywanie jaj, klucie)
  3. Odchów młodych bażantów - Bażant łowny od wyklucia do przepierzenia
  4. Utrzymanie dorosłych bażantów

Oczywiście zaproponowany podział jest częściowo sztuczny, gdyż w rzeczywistości poszczególne okresy hodowli przenikają się nawzajem. Oczywistym jest, że w hodowli z pełnym cyklem reprodukcyjnym (czyli takiej. w której mamy wszystkie cztery etapy) w jednym momencie możemy mieć przynajmniej trzy okresy zazębiające się. I tak, np. w miesiącu czerwcu dochodzi do sytuacji gdy, ciągle jeszcze dysponujemy stadem podstawowym, którym obsadzone są woliery rodzinne i na bieżąco pozyskujemy jaja bażancie. Część zgromadzonych jaj jest magazynowana, inna część jest nałożona do inkubatora, inna do klujnika. W tym okresie odchowujemy też przynajmniej kilka lęgów, z których najstarsze wykluły się już z początkiem maja. Śledząc poszczególne etapy bardzo łatwo dojść do wniosku, iż z jednej strony wszystkie części zamykają się w jedną większą całość. Niektórzy jednak słusznie zauważą, iż każdy z czterech podpunktów można by podzielić na kolejne części i byłoby to w pełni uzasadnione. Dobrany do potrzeb artykułu podział da najbardziej przejrzysty pogląd na strukturę kosztów hodowli.

1. Utrzymanie stada podstawowego w celu pozyskania jaj z dalszym przeznaczeniem na wylęg piskląt.
Do obsadzania wolier rodzinnych przystępujemy jak najwcześniej. Najlepszym okresem jest druga połowa lutego. Wczesne kompletowanie stadek daje pewność, iż bażanty przyzwyczają się do nowych warunków i bez zbędnego niepokoju przystąpią do toków z początkiem wiosny. Późne osadzenie oraz towarzyszący temu niepokój, zdenerwowanie ptaków i danie im zbyt krótkiego czasu na adaptacje może skutecznie opóźnić rozpoczęcie nieśności.

Bażanty są zwierzętami poligamicznymi, rodzinka tzw. Gniazdo powinno składać się z 5-6 kur i jednego koguta, ptaki należy zestawiać w ten sposób by zachować wspomnianą liczebną przewagę kur. Należy unikać chowu wsobnego. Bardzo ważnym czynnikiem jest wielkość woliery rodzinnej w jakiej zamierzamy osiedlić gniazdo. Należy pamiętać, iż jego wielkość musi odpowiadać ilość zasiedlonych ptaków. Uważa się, że optymalną przestrzenią boksu jest 3-3,5 m2 na jednego osobnika. Czyli 20 m2 nie powinniśmy obsadzać większym stadem niż 6 kur + kogut.

Woliery rodzinne przed osadzeniem bażantów powinny być dobrze przygotowane, poza standardowymi elementami wystroju i wyposażenia powinny się w nich znaleźć budki i zakrzaczenia, które stanowić będą miejsca do znoszenia jaj. Najlepiej sprawdzają się gałęzie drzew iglastych.

Dla potrzeb artykułu zakładamy, iż dysponować będziemy stadem rozrodowym składającym się ze 100 sztuk bażantów:

Liczba bażantów przeznaczonych do stad rozrodowych: 100 sztuk (85 kur +15 kogutów)
Liczba wolier rodzinnych 15 (gniazda 5-6 kur +kogut)
Koszt obsadzenia wolier rodzinnych: 100 * 25,00 zł 2 500,00 zł


Bażanty karmić będziemy mieszanką zbożową przygotowywaną we własnym zakresie, skład mieszanki może wyglądać następująco:

Składnik mieszanki Udział procentowy Cena 1 kg składnika
Pszenica 25% 0,60 zł
Kukurydza 15% 0,70 zł
Owies bezłuskowy 10% 0,50 zł
Pszenżyto 5% 0,55 zł
Słonecznik 20% 1.80 zł
Gryka
Proso
Soja
Groch
Rzepak
Pasza dla niosek (granulat) 20% 1.10 zł
Karma dla psów 5% 3,5 zł
Cena kilograma mieszanki zbożowo paszowej: 1,09 zł/kg

Dodatkowo bażanty potrzebują zielonej paszy lub w przypadku gdy takowa jest niedostępna odpowiedniego zamiennika. Należy pamiętać, iż bażanty potrzebują czasu na przyzwyczajenie się do nowego pokarmu tak, więc nie należy wprowadzać nagłych zmian w diecie, gdyż może mieć to negatywny wpływ na nieśność. Dodatkowo podajemy gotowe mieszanki witaminowo mineralne.

Składnik uzupełniający pożywienia: Cena 1 kg składnika
topinambur, marchew, kapusta, buraki.... 0,60 zł/kg
Witaminy i dodatki mineralne 5,00 zł/kg

Zakładamy, iż jaja będziemy pozyskiwać od 1 kwietnia do końca czerwca, w tym okresie pozyskamy średnio od kury 45 jaj. Bażanty w wolierach rodzinnych będziemy jednak utrzymywać od początku lutego czyli 150 dni. W tym okresie stado rozpłodowe przysporzy następujących kosztów związanych z karmieniem:

Pasza Spożycie przez 1 bażanta na jedną dobę Koszt dobowy
Mieszanka zbożowo-paszowa 80 gram 0,08 * 1,09 zł = 0,087 zł
Pasza "zielona" 20 gram 0,02 * 0,06 zł = 0,012 zł
Preparaty witaminowo-minerałowe 2 gramy 0,002 * 5,00 zł = 0,01 zł
Koszt dobowy utrzymania 100 sztuk: 100 * 0,109 zł = 10,90 zł
Koszt utrzymania stada przez cały okres: 10,90 zł * 150 = 1 635,00 zł

Koszt pracy człowieka można oszacować w sposób następujący: obsługa 15 gniazd zajmie około 2 godzin dziennie. Przez 150 dni da nam to liczbę 300 godzin pracy pomnożone przez 7 zł/godz da nam kwotę 2 100,00 zł kosztu pracy ludzkiej przez cały okres.

W tym czasie od 85 kur pozyskamy łącznie 3 825 jaj. Zakładając iż 10% jaj będzie bezwartościowych tzw. odpady (jaja uszkodzone, z wagą poniżej 28 gram itp...) co daje nam ostatecznie 3445 jaj.

Łatwo policzyć całkowity koszt pozyskania jaj:

Koszt obsadzenia wolier rodzinnych: 2 500,00 zł
Koszt utrzymania stada przez cały okres: 1 635,00 zł
Koszt pracy: 2 100,00 zł
Całkowity koszt: 6 235,00 zł

Z naszych wyliczeń otrzymujemy koszt pozyskania 1 jaja bażanciego (6 235,00 zł / 3445 jaj), który zgodnie z naszymi obliczeniami wynosi około: 1,81 zł.

Koniec części pierwszej.

W przygotowaniu:
Wolierowa hodowla bażanta łownego pod kątem kosztów i nakładów- część druga: Inkubacja i klucie.

W części tej zajmiemy się szczegółową nalizą nakładów i kosztów jakie trzeba ponieść w okresie wyklwania piskląt. Porównamy dwa podejścia biznesowe: inwestycja we własne urządzenia inkubacyjne i klucie piskląt we własnym zakresie lub zakup jednodniowych pisklaków do dalszego odchowu.

Wolierowa hodowla bażanta łownego pod kątem kosztów i nakładów- część trzecia: Odchów młodych ptaków
Odchów młodych bażnatów od piskląt do w pełni wypierzonych ptaków to okres, którego powodzenie najprędzej przedkłada się na finansowe korzyści. Przeanalizujemy dokładnie ten czas porównując ze sobą dwa odrebne cele biznesowe. Chów bażantów na cele konsumpcyjne oraz do celów introdukcji (Introdukcja bażanta, zasiedlanie łowisk)